تورم به زبان ساده – قسمت چهارم

قسمت‌های قبلی :

درمان غلط : تثبیت قیمت‌ها

تا زمانی که با نظریه های غلط درباره چرایی تورم درگیر باشیم، با درمان های غلط هم درگیریم.برای مثال، آنهایی که تورم را به کمبود کالاها نسبت می‌دهند، تولید را راه‌حل تورم می‌دانند. اما این فقط نیمی از واقعیت است. غیرممکن است بتوانیم قیمت‌ها را با افزایش تولید کاهش دهیم، درحالیکه عرضه پول درحال رشد است.

بدترین درمان برای تورم، تثبیت قیمت‌ها و دستمزدهاست. زمانی که پول به چرخه وارد می‌شود، اما قیمت‌ها پایین نگه داشته می‌شوند، مردم با پول‌هایی استفاده‌نشده می‌مانند و بدنبال کالا می‌گردند. درنتیجه، اگر تولید افزایش پیدا نکند، قیمت‌ها باید گران شوند.

بطور کلی، دو نوع تثبیت قیمت‌ها وجود دارد: «گزینشی» و «کلی»

در تثبیت گزینشی قیمت‌ها، دولت تلاش دارد تا فقط قیمت برخی مواد استراتژیک جنگی و برخی کالاهای اساسی برای زندگی را تثبیت کند. اما درنهایت، حاشیه سود تولید این موارد، کمتر از حاشیه سود تولید سایر چیزها می‌شود، از جمله کالاهای لوکس. درنتیجه، تثبیت قیمت‌های گزینشی به سرعت باعث کمبود در چیزهایی می‌شود که دولت بسیار مایل به تولید شدن آنهاست. سپس بروکرات‌ها به ایده ظاهرا جذاب و فریبنده تثبیت کلی دست می‌زنند. آنها صحبت از بازگشت و یا نگهداری قیمت‌ها در سطحِ روز قبل از شروع جنگ در کره می‌کنند. اما سطح قیمت‌ها و رابطه بسیار پیچیده قیمت و دستمزدها در آن زمان، نتیجه وضعیت عرضه و تقاضای آن دوران بود. درحالیکه عرضه و تقاضا برای یک کالا به‌ندرت در دو روز یکسان باقی می‌مانند، حتی اگر تغییر عمده‌ای در عرضه پول صورت نگیرد.

تخمین زده می‌شود که حدود ۹,۰۰۰,۰۰۰ قیمت مختلف در ایالات متحده وجود دارد. بر این اساس، ما با حدود ۴۰ تریلیون ارتباطات بین قیمت‌ها سروکار داریم و تغییر برروی یک قیمت همیشه پیامدهایی برای کل شبکه قیمت‌ها دارد. قیمت‌ها و روابط قیمتی در ۲۴ ژوئن ۱۹۵۰، برای حداکثر تولیدات ممکن و لازم ( Balanced Production ) در زمان صلح محاسبه شده بودند، درحالیکه استفاده از آن قیمت‌ها و روابط قیمتی برای ایجاد حداکثر تولید ممکن و لازم در زمان جنگ اشتباه است.

علاوه بر آن، الگوی قیمتی در یک روز معین، همیشه شامل بسیاری اشتباهات و نابرابری‌هایی است. هیچ شخص و بروکراسی‌ای ذکاوت و دانش کافی برای اصلاح آنها را ندارد. هرگاه یک بروکرات تلاش می‌کند تا یک ناسازگاری در یک قیمت یا دستمزد را اصلاح کند، خود یک مشکل جدید ایجاد می‌کند. و هیچ استاندارد دقیقی برای سنجش نابرابری‌های اقتصادی و اینکه در چه شرایطی دونفر باهم به توافق می‌رسند وجود ندارد.

تعیین اجباری قیمت، یک مساله غیرقابل حل و نشدنی است، حتی اگر کسانی که آنرا انجام داده باشند، بهترین اقتصاددانان، بهترین کارشناسان آمار و بهترین تاجران کشور باشند، حتی اگر آنها با وجدان کامل و کاملا بیطرفانه بخواهند این کار را انجام دهند.

اما آنها درواقع تحت فشار شدید گروه‌های سازمان یافته هستند. صاحبان قدرت می‌دانند که کنترل قیمت و دستمزد سلاحی فوق‌العاده برای کسب منافع سیاسی و مجازات مخالفانشان است. برای همین است که فرمول‌های برابری درباره قیمت‌های محصولات مزرعه‌ای و شروط تغییرات در دستمزد اعمال شده است و قیمت‌های صنعتی و اجاره‌ها مجازات می‌شوند.

یکی دیگر از بدی‌های کنترل قیمت‌ها، اینست که معمولا آنها بعنوان «شرایط اضطراری» ( همان «وضعیت حساس کنونی» خودمان ) اعلام می‌شوند و این منافع زیادی و عادات ذهنی‌ای ایجاد می‌کند که باعث می‌شود این سیاست پابرجا بماند.

نمونه بارز این امر، کنترل اجاره و کنترل مبادله ارز است. کنترل قیمت، بزرگترین قدم در جهت یک اقتصاد دستوری است. این امر به مردم می‌گوید که دولت باید در هر معامله اقتصادی دخالت کند.

در نهایت، از همه بدتر، اینست که کنترل قیمت‌ها توجه را از علت اصلی تورم، یعنی افزایش حجم پول و اعتبار، منحرف می‌کند. از اینرو، چیزی که بعنوان درمان طراحی شده بود، باعث ماندگاری و تشدید تورم می‌شود.

درمان تورم، مانند بسیاری درمان‌های دیگر، با حذف کردن علل آن اتفاق می‌افتد. علت تورم، افزایش عرضه پول و اعتبار است. درمان آن، متوقف کردن انتشار پول و اعتبار است. بطور خلاصه، درمان تورم جلوگیری از متورم کردن است. ( اشاره به موضوع اولین یادداشت درباره آنکه تورم یعنی انتشار پول)


این ۴ بخش، ترجمه‌ای از ۴ فصل اول کتاب «آنچه درباره تورم باید بدانید» از هنری هازلیت بود. در ادامه، این کتاب به بررسی عمیق‌تر موضوع تورم راه‌های کنترل آن و مسائل اقتصادی حول این موضوع می‌پردازد که می‌توانید نسخه انگلیسی آنرا از در google books در آدرس زیر ببینید :

لینک google books از کتاب “What you should know about inflation” نوشته هنری هازلیت


برای مطلع شدن از انتشار سایر مقالات، در خبرنامه عضو شوید :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *